ژئوتوریسم ترکیبی از واژه زمین و توریسم است و به گردشگری گفته می شود که دارای جاذبه های زمین شناسی، مورفولوژیکی و فرهنگی است گردشگری در حال تبدیل شدن به یکی از ارکان اصلی توسعه اقتصادی است. بسیاری از سیاست گذاران توسعه نیز از صنعت گردشگری به عنوان رکن اصلی توسعه پایدار یاد می کنند. با توجه به همین نقش و جایگاه، گردشگری یک مکان نه تنها می تواند در توسعه آن مکان موثر باشد بلکه روند توسعه برخی شاخص ها در محیط پیرامون خود را نیز تحت تاثیر قرار می دهد. هدف از انجام این پژوهش بررسی و ارزیابی پتانسیل ژئوتوریستی حوضه آبریز دشت مشهد است بر همین اساس 11 ژئوسایت (کوه های هزار مسجد، دره هفت حوض، کوه های شاندیز، کوه های بینالود، قله شیرباد، قله خلج، قله زو، قله چمن و قله زشک، ابشار نورالی، دره شمخال) مورد بررسی قرار گرفت. پژوهش حاضر کاربردی و از نوع توصیفی-پیمایشی است که شیوه گردآوری داده ها در آن اسنادی و پیمایشی با استفاده از پرسشنامه کارشناسان و گردشگران بوده است؛ همچنین جهت تحلیل داده ها از مدل M-GAM و آزمون های آماری با استفاده از نرم افزارهای SPSS. 26 و SmartPLS استفاده شده است. نتایج نشان دادند که حوضه آبریز دشت مشهد بدلیل وجود شهر زیارتی مشهد و حضورگردشگران و زائران داخلی و خارجی فراوان سایت های آن دارای امکانات و خدمات گردشگری خوبی هستند؛ کوه های شاندیز در بیشتر شاخص های مورد بررسی بیشترین امتیاز را به خود اختصاص داده است. همچنین، ژئوسایت ها امتیاز بالاتری در زمینه جذابیت و گردشگرپذیری کسب کردند که نشان دهنده پتانسیل و ظرفیت بالای این مناطق در زمینه ژئوتوریسم مشهد می باشد. اما در خصوص وجود مراکز یا امکانات گردشگری، نمره ضعیفی را دارا هستند که این مقوله نشان دهنده لزوم توجه بیشتر به این مناطق بوده و نیازمند اقدامات اساسی و گسترده ای می باشد.

تعامل عمیق، پیچیده و مداوم بارش با سایر عناصر و عوامل اقلیمی، سبب تغییر و تنوع این عنصر در بعد زمان و مکان شده است. یکی از رویکردهای مطالعاتی جدید در اقلیم شناسی، توصیف تنوع مکانی بارش بر اساس آماره های مکانی است. هدف مطالعه حاضر آن است که با استفاده از روش های آمار مکانی، رفتار عمومی بارش دشت مشهد در امتداد مکان ارائه گردد. در این راستا از داده های بارش روزانه 34 ایستگاه همدید، اقلیم شناسی و باران سنجی طی دوره آماری (1392-1342 هجری خورشیدی) استفاده شده است. در ابتدا بر اساس روش های آمار کلاسیک، پراکندگی مکانی و زمانی بارش مورد مطالعه و سپس سه مشخصه میانگین مرکزی، فاصله استاندارد و توزیع جهت دار مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج و بررسی ها، نشان داد که مرکز ثقل (گرانیگاه) بارش های سالانه نیم قرن اخیر دشت مشهد 3.83 کیلومتر جابجایی داشته است و توزیع جهت دار گویای بزرگی اثر شیب و جهت گیری آن برمیزان بارش است. همچنین فاصله استاندارد بارش دشت مشهد در دهه پنجم (1392-1382) نسبت به دهه اول (1352-1342) به میزان 1254.57 واحد تغییر نموده است. این عامل دلیلی بر ناپایداری روابط خطی عوامل مکانی در تولید بارش در دشت مشهد است. بر این اساس ناهمواری ها و ارتفاع بیشترین نقش را در الگوی مکانی بارش در دشت مشهد ایفا می کنند.

کاربرد کودهای فسفاته به دلیل تثبیت در خاک و لذا کارآیی پایین و انباشتگی آن در خاک های کشاورزی آهکی همواره به صورت یک مساله مطرح بوده است. از اینرو توجه به عوامل موثر بر فراهمی فسفر در این خاک ها می تواند توصیه های کودی را بهبود ببخشد. هدف از این مطالعه بررسی تاثیر زمان و ویژگی های خاک بر فراهمی فسفر و اجزای آن در تعدادی از خاک های آهکی بود. به این منظور 8 خاک آهکی از منطقه دشت مشهد انتخاب شد. خاک ها با افزودن نمک KH2PO4 به مقدار 300 میلی گرم فسفر بر کیلوگرم تیمار شدند و بعد از 2، 5، 10، 30، 60، 90 و 150 روز مقدار فسفر قابل دسترس آنها اندازه گیری شد. افزون بر این، مقدار فسفر در هر یک از اجزای آن پس از 5، 30 و 150 روز تعیین گردید. نتایج نشان داد که فراهمی فسفر با زمان کاهش پیدا می کند. مقدار فسفر قابل دسترس با مقدار کربنات کلسیم فعال و مقدار آلومینیوم قابل استخراج با اگزالات همبستگی مثبت و معنی داری داشت اما بین فراهمی فسفر با مقدار سایر ترکیب های موجود در خاک همبستگی بدست نیامد. افزودن فسفر باعث افزایش معنی دار فسفر در همه اجزا بجز HCI-P شد. جزء NaCl-NaOH-P احتمالا نماینده جذب ضعیف فسفر بر روی سطوح کربنات های کلسیم و اکسیدهای آلومینیوم بی شکل است. Olsen-P همبستگی بالایی با مقدار فسفر در این جزء داشت. مقدار فسفر اندازه گیری شده در جزء CBD (سیترات- بی کربنات- دی تیونات) نشان داد که اکسیدهای آهن نقش مهمی در جذب فسفر در این خاک ها به خصوص در ابتدای دوره، در فاصله زمانی صفر تا 30 روز ایفا می کنند.

این مطالعه به بررسی مزیت نسبی تولید گندم آبی و دیم در دشت مشهد می پردازد. هدف از این مطالعه، تحلیل اثر گذاری نهاده آب بر کشت و تولید گندم در دشت مشهد (با توجه به اینکه در این منطقه محدود کننده ترین نهاده در تولید کشاورزی کمبود آب در دسترس کشاورزان است) می باشد. برای دستیابی به این هدف، با استفاده از اطلاعات سالهای 1376-84 که از منابع آماری مختلفی مانند سازمان جهاد کشاورزی، فائو و غیره بدست آمد، مزیت نسبی گندم آبی و دیم طی سالهای 1376 تا 1384 مورد محاسبه قرار گرفت. شاخص های مورد استفاده در این مطالعه شاخص هزینه منابع داخلی، شاخص نسبت هزینه به منفعت اجتماعی و شاخص سودآوری خالص اجتماعی می باشند. نتایج نشان دهنده وجود مزیت نسبی تولید گندم آبی و دیم در دشت مشهد می باشند، اما مزیت نسبی تولید گندم دیم در این منطقه بیشتر از گندم آبی می باشد.